For best IPTV provider, please visit: WWW.IPTV.CAT For best IPTV provider, please visit: WWW.IPTV.CAT
Η ζωή ξεκίνησε στη βαθιά γαλάζια θάλασσα.
Η ροή και η δύναμή της δημιούργησαν τον κόσμο μας.
Αντικείμενο θαυμασμού και φόβου
από όταν εμφανίστηκαν οι άνθρωποι στη Γη.
Ένα απέραντο, κρυμμένο βασίλειο,
ορατό μόνο στη φαντασία μας
εδώ και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια.
Μόλις τώρα ανακαλύπτουμε τι σημαίνει ο ωκεανός μας
για τον κόσμο μας.
Αυτό που ανακαλύψαμε μπορεί να αλλάξει τη μελλοντική μας πορεία για πάντα.
Οι άνθρωποι πάντα κοίταζαν τον ανοιχτό μπλε ορίζοντα
κι αναρωτιούνταν τι υπάρχει πέρα μακριά.
Ωστόσο, παραμένει σχεδόν εξ ολοκλήρου ένα μυστήριο.
Έχοντας ζήσει σχεδόν 100 χρόνια σ' αυτόν τον πλανήτη,
καταλαβαίνω ότι το πιο σημαντικό κομμάτι του δεν είναι στην ξηρά,
αλλά στη θάλασσα.
Σήμερα ζούμε στη σπουδαιότερη εποχή των θαλάσσιων ανακαλύψεων.
Για πολλούς, ο κόσμος πέρα από τις ακτές
μοιάζει σκοτεινός, απειλητικός κι επικίνδυνος.
Δεν μπορούμε να τον δούμε και να τον αντιληφθούμε.
Ήρθε η ώρα να τολμήσουμε να βουτήξουμε κάτω από τα κύματα.
Γιατί μόλις δεις πραγματικά τη θάλασσα, θα δεις τη Γη με άλλο μάτι.
ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ 1957
Όσο ζω, έβλεπα να αλλάζει ο τρόπος που βλέπουμε τον ωκεανό.
Η εφεύρεση του εξοπλισμού καταδύσεων άλλαξε τα πάντα.
Ξαφνικά ένας εκπληκτικός νέος κόσμος θαυμάτων και εκπλήξεων εμφανίστηκε.
Δεν αργήσαμε να βρούμε τρόπο
να εξερευνήσουμε εκείνο το σκοτεινό, μακρινό μέρος του πλανήτη,
που είχε παραμείνει κρυμμένο για τόσο καιρό.
Ταξιδέψαμε στα βαθιά
και κοιτάξαμε τον βυθό της θάλασσας.
Τα επόμενα χρόνια, δεν μπορούσα να φανταστώ τι θα βρίσκαμε
κάτω από την επιφάνεια.
Κι ακόμη δεν έχουμε δει τον ωκεανό όσο έχουμε δει άλλους πλανήτες.
Τώρα κάνουμε ανακαλύψεις που αλλάζουν την αντίληψή μας
και μπορούν να προσφέρουν ένα καλύτερο μέλλον σε όλους στη Γη.
Ακόμα και στα λιγότερο γνωστά ύδατα. Στα πιο μακρινά από τη στεριά.
Η ανοιχτή θάλασσα ή ο ωκεανός.
Το τελευταίο κομμάτι άγριας φύσης.
Δεν ανήκει σε κανένα έθνος, αλλά τον μοιράζονται όλοι στον κόσμο.
Ο ανοιχτός ωκεανός είναι πραγματικά δικός μας.
Έχει τα πιο βαθιά νερά και τα πιο απομακρυσμένα.
Το μεγαλύτερο κομμάτι του δεν το έχουμε δει.
Είναι το τελευταίο σύνορο.
Μέχρι πρόσφατα, πιστεύαμε ότι ήταν μια άδεια έρημος.
Τα λίγα πλάσματα του ωκεανού που γνωρίζαμε παρέμεναν ένα μυστήριο.
Τώρα σχηματίζεται μια νέα, πιο ολοκληρωμένη εικόνα του ωκεανού.
Κάποιοι ταξιδιώτες, όπως οι καρχαρίες και οι τόνοι,
έχουν παρατηρηθεί να μεταναστεύουν σε ολόκληρο τον πλανήτη,
σε μια ατελείωτη αναζήτηση τροφής.
Και μόλις τώρα μάθαμε πώς προσανατολίζονται εδώ.
Πηγαίνουν με τη ροή συγκεκριμένων ρευμάτων.
Έρχονται από όλη την υφήλιο σε μερικά ανεκτίμητα μέρη.
Θαλάσσια βουνά.
Υποθαλάσσια βουνά ύψους πέντε χιλιομέτρων.
Στέκονται στην πορεία των ωκεάνιων ρευμάτων
και ανεβάζουν νερό από τα βάθη, που φέρνει μαζί του τροφή.
Μόλις τώρα καταλαβαίνουμε πόσο σημαντικά είναι πραγματικά.
Ως σημεία ανεφοδιασμού στην οδύσσεια του ωκεανού.
Ίσως το πιο συναρπαστικό είναι ότι μόλις ανακαλύψαμε
ότι είναι σχεδόν διπλάσια σε αριθμό από ό,τι πιστεύαμε.
Περίπου 40.000 από αυτά στον βυθό της θάλασσας.
Ο ανοικτός ωκεανός δεν είναι τελικά μια άμορφη έρημος.
Είναι πιο συνδεδεμένος απ' ό,τι είχαμε φανταστεί.
Πίσω στην ακτή, πιο κοντά στη στεριά, υπάρχει ένας πιο οικείος κόσμος.
Το άλλο βασίλειο του ωκεανού, τα αβαθή παράκτια ύδατα.
Εδώ βρίσκουμε κυρίως τη θαλάσσια τροφή μας.
Τα αβαθή ύδατα θεωρούμε ότι ανήκουν στις χώρες
των γειτονικών ακτών.
Αυτές οι χώρες μπορούν να εκμεταλλευτούν μια περιοχή
μερικών εκατοντάδων χιλιομέτρων από την ακτή.
Αυτή η ρηχή περιοχή πάνω από την υφαλοκρηπίδα
είναι ένας μαγικός κόσμος, που λούζεται από το φως του ήλιου.
Αυτές είναι οι κέλπιες, τα ψηλότερα πλάσματα στον ωκεανό.
Κάτω από την πανύψηλη φυλλωσιά τους, ανακαλύψαμε μια πολυώροφη κοινότητα.
Το δάσος χρειάζεται πολλούς κατοίκους για να επιβιώσει.
Οι αχινοί λειτουργούν ως κηπουροί κι έχουν τις κέλπιες υπό έλεγχο.
Αν οι κηπουροί πληθύνουν υπερβολικά, αυτό είναι το αποτέλεσμα.
Ευτυχώς για τις κέλπιες, κάποιοι τρώνε αχινούς.
Είναι ένας κόσμος σε εύθραυστη ισορροπία.
Ήταν εκπληκτικό που βρήκαμε τέτοιες ζούγκλες στη θάλασσα.
Ήταν σαν να ανακαλύψαμε ένα νέο τροπικό δάσος γεμάτο θαύματα,
που γνωρίζαμε ελάχιστα.
Οι επιστήμονες αγνοούσαν την τεράστια κλίμακα των δασών
ή την ταχύτητα με την οποία μεγάλωναν.
Υπάρχουν στο ένα τέταρτο των ακτών
και συνεχώς βρίσκουμε περισσότερα ακόμη και τώρα.
ΚΑΛΙΦΟΡΝΙΑ
ΝΟΤΙΑ ΓΕΩΡΓΙΑ
ΝΟΤΙΑ ΑΦΡΙΚΗ
ΣΚΟΤΙΑ
Μόλις τα τελευταία δύο χρόνια
βρήκαμε το μεγαλύτερο λιβάδι με θαλάσσιο γρασίδι.
Αυτό αύξησε την παγκόσμια εκτίμηση γι' αυτόν τον βιότοπο κατά 50%.
Οι ωκεάνιες ζούγκλες και τα λιβάδια απορροφούν περισσότερο άνθρακα
από το αντίστοιχο τμήμα τροπικού δάσους στην ξηρά.
Άρα μπορούν να βοηθήσουν να αποτρέψουμε την κλιματική καταστροφή.
Στις παράκτιες θάλασσες κοντά στον Ισημερινό
υπάρχει ένας τροπικός κόσμος φαινομενικά ατελείωτων εκπλήξεων.
Στην πρώτη μου κατάδυση σε κοραλλιογενή ύφαλο,
ξαφνιάστηκα τόσο από το θέαμα
που, για λίγο, ξέχασα να αναπνέω!
Τίποτα που να είχα δει στην ξηρά δεν πλησίαζε την ένταση των αισθήσεων
της τόσης ζωής και ποικιλομορφίας μπροστά στα μάτια μου.
Όπου κι αν κοιτούσα, κοντά ή μακριά, υπήρχε κάτι νέο.
Μπορείς να το παρατηρείς για μέρες
και να μη βαριέσαι ποτέ τα χρώματα, τις κινήσεις, τις αλληλεπιδράσεις.
Η ζωή στην πιο μαγευτική εκδοχή της.
Ξέραμε ότι οι κοραλλιογενείς ύφαλοι διαθέτουν εκπληκτική ποικιλία
από την πρώτη στιγμή.
Αλλά δεν ξέραμε τον λόγο.
Διάβασα ότι ο Δαρβίνος αναρωτιόταν πώς σχηματίζονται οι ύφαλοι
και πώς μπορούν να μετατρέψουν ακόμα και τα πιο άγονα μέρη σε οάσεις ζωής.
Τώρα ξέρουμε το μυστικό τους και είναι υπέροχο.
Τα κοράλλια είναι ζώα.
Αυτό είναι μόνο ένα μέρος της ιστορίας τους.
Μέσα τους ζει άλγη.
Η άλγη χρησιμοποιεί το ηλιακό φως για να παράγει τροφή για τα κοράλλια.
Καθώς μεγαλώνουν τα κοράλλια,
χτίζουν πέτρινα κάστρα προστασίας γύρω από το μαλακό τους σώμα.
Έτσι δημιουργούν τις μεγαλύτερες ζωντανές κατασκευές του πλανήτη.
Είναι απίστευτο ότι αυτή η σχέση μετατρέπει τις υποθαλάσσιες ερήμους
στην πιο σύνθετη και ποικιλόμορφη κοινότητα στον ωκεανό.
Κι όσο πιο προσεκτικά κοιτάμε, τόσο πιο πολλά βλέπουμε.
Σ' αυτόν τον συνωστισμένο κόσμο χρωμάτων,
υπάρχουν όλα τα σχήματα και μεγέθη.
Ίσως είναι δύσκολο να φανταστείς μεγαλύτερη ποικιλία ζωής,
αλλά συνεχώς βρίσκουμε κι άλλα
κι άλλα.
Αυτά τα μικρά καβούρια μποξέρ κρατούν σβόλους δηλητηριωδών ανεμώνων
ως γάντια για να αμύνονται.
Η πολύχρωμη γαρίδα μάντις έχει την πιο περίπλοκη όραση από κάθε άλλο ζώο.
Δύο χιλιάδες νέα θαλάσσια είδη ανακαλύπτονται κάθε χρόνο.
Από αυτά που τρώνε κοράλλια ή φύκια
μέχρι βοηθούς
και κυνηγούς.
Κάποτε πιστεύαμε ότι χωρίς καρχαρίες, θα υπήρχαν περισσότερα ψάρια.
Τώρα μαθαίνουμε πόσο λάθος κάναμε.
Βλέπουμε ότι όλος ο ύφαλος εξαρτάται από όλες αυτές τις σχέσεις.
Αν αφαιρεθεί έστω και μία,
όσοι εξαρτώνται από την κοινότητα των κοραλλιών θα βρεθούν σε κίνδυνο.
Έχουμε ανακαλύψει πράγματα
για τα αβαθή παράκτια ύδατα, που επηρεάζουν την καθημερινότητά μας.
Και των οκτώ δισεκατομμυρίων από εμάς.
Ρεύματα σαρώνουν την υφαλοκρηπίδα,
μεταφέροντας θρεπτικά συστατικά
και δημιουργώντας τα πιο παραγωγικά νερά στον ωκεανό.
Αυτό τα κάνει το τέλειο μέρος για φυτοπλαγκτόν.
Αυτά τα μονοκύτταρα φυτά ανθίζουν εδώ σε αδιανόητες ποσότητες
και απορροφούν μεγάλο όγκο διοξειδίου του άνθρακα.
Μόλις ανακαλύψαμε
ότι το πλαγκτόν των ωκεανών αφαιρεί το ένα τρίτο των εκπομπών άνθρακα.
Ίσως είναι ο μεγαλύτερός μας σύμμαχος ενάντια στην κλιματική καταστροφή.
Επιπλέον, γνωρίζουμε πια ότι παράγει περισσότερο οξυγόνο
από όλα τα δέντρα της Γης μαζί.
Δηλαδή τον μισό αέρα που αναπνέουμε.
Είναι και η πιο σημαντική πηγή τροφής κάτω από τα κύματα.
Μα ως τώρα δεν μπορούσαμε να δούμε αυτόν τον κόσμο με τόση λεπτομέρεια.
Νέες εικόνες σαν αυτές
δείχνουν δισεκατομμύρια μικρές μάχες να λαμβάνουν χώρα ανά πάσα στιγμή.
Αυτό το ζωοπλαγκτόν είναι το πιο πολυπληθές ζώο στη Γη.
Αποτελεί καύσιμο για τα μεγαλύτερα κοπάδια ψαριών
και σχεδόν για κάθε τροφική αλυσίδα.
Τα αβαθή παράκτια ύδατα είναι τα θεμέλια ολόκληρου του ωκεανού.
Και τρέφουν δισεκατομμύρια από εμάς.
Αυτές οι ανακαλύψεις έχουν δείξει ότι ο ωκεανός μας είναι πιο σύνθετος
και σε πιο εύθραυστη ισορροπία απ' ό,τι φανταζόμασταν.
Είδαμε ότι αυτός ο αχανής,
μυστηριώδης κόσμος μάς δένει με τρόπους που δεν φανταζόμασταν ποτέ.
Αλλά για να κατανοήσουμε τη σημασία του,
πρέπει πρώτα να δούμε τι συμβαίνει τώρα
κάτω από τα κύματα.
Λίγοι το φανταζόμαστε αυτό.
Από την επιφάνεια, δεν έχεις ιδέα ότι συμβαίνει αυτό.
Είχε παραμείνει κρυφό ως τώρα.
Μια σύγχρονη βιομηχανική τράτα οργώνει τον βυθό
με αλυσίδα ή μεταλλική δοκό, που σπρώχνει τα πάντα μες στο δίχτυ.
Σαρώνει τον πυθμένα, καταστρέφοντας σχεδόν τα πάντα στο πέρασμά της.
Συχνά κυνηγώντας μόνο ένα είδος.
Σχεδόν όλα τα υπόλοιπα πετιούνται.
Πάνω από τα τρία τέταρτα της ψαριάς μπορεί να πεταχτούν.
Δεν υπάρχει μεγαλύτερη σπατάλη στο ψάρεμα.
Μια περιοχή σχεδόν ίση με το δάσος του Αμαζονίου σαρώνεται κάθε χρόνο.
Και μεγάλο μέρος του βυθού οργώνεται πάλι. Ξανά και ξανά.
Το ανακάτεμα του ιζήματος απελευθερώνει
μεγάλο όγκο διοξειδίου του άνθρακα,
που με τη σειρά του συνεισφέρει στη θέρμανση του πλανήτη μας.
Οι τράτες σκίζουν τον πυθμένα με τόση δύναμη
που τα σημάδια της καταστροφής φαίνονται από το διάστημα.
ΒΕΛΓΙΟ
ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ
Ελάχιστα μέρη είναι ασφαλή από αυτό.
Σχεδόν κανένα στη χώρα μου.
ΝΗΣΟΣ ΑΡΑΝ, ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ
Βασιζόμαστε στην τροφή από τη θάλασσα
γύρω από το νησί για πάνω από 5000 χρόνια.
Όλα είναι διαφορετικά κάτω από τη θάλασσα.
Δεν υπάρχουν σπίτια, δρόμοι, τηλέφωνα.
Μόνο φύση. Ολοκληρωτικά.
Όταν έκανα κατάδυση για χτένια,
βουτούσα στον βυθό και γινόμουν ένα με αυτόν.
Όσα μοιάζουν με φυτά είναι ζώα.
Και υπάρχουν εκεί εκατομμύρια χρόνια.
Αργά αλλά σταθερά σχηματιζόταν ένα στρώμα από χτένια.
Είναι αρχαίο, μπορεί να πάρει 100 χρόνια να μεγαλώσει.
Την πρώτη φορά που είδα περιοχή όπου είχε περάσει βυθοκόρος,
ράγισε η καρδιά μου.
Όλων των ειδών τα ζώα κομματιασμένα.
Σαν να κολυμπούσα στον Κήπο της Εδέμ μέσα σε έναν πυρηνικό χειμώνα.
Η κοινότητα έβλεπε από την ακτή τα πλοία να ανεβοκατεβαίνουν,
όλο και πιο κοντά, ξανά και ξανά,
μόνο για λίγα χτένια.
Το πλήρωμα είπε
ότι είχε δικαίωμα να το κάνει κι ότι ήταν νόμιμο.
Θέριζαν το μέλλον από τη θάλασσα
και η κοινότητα έμενε με τα συντρίμμια.
Δεν μπορούσαμε να το πιστέψουμε.
Πώς μπορεί να συμβαίνει αυτό;
Είναι δύσκολο να εξηγήσεις στον κόσμο
την αφθονία που υπήρχε κάποτε εδώ.
Πόσα έχουν χαθεί.
Μια μπουλντόζα μέσα σε ένα παρθένο τροπικό δάσος προκαλεί οργή,
αλλά κάνουμε το ίδιο στη θάλασσα χιλιάδες φορές κάθε μέρα.
Αρχαία λιβάδια με φύκια έγιναν λάσπη.
Εύθραυστοι, αιωνόβιοι κήποι σπόγγων
που κάποτε στέγαζαν δραστήριες κοινότητες...
καταστράφηκαν σε μια στιγμή.
Θα υποθέτατε ότι είναι παράνομο.
Αντιθέτως, ενθαρρύνεται από τους σημερινούς νόμους.
Η τράτα επιτρέπεται ακόμη
σε πολλές από τις λεγόμενες θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές παγκοσμίως.
Και το πιο εντυπωσιακό είναι ότι επιδοτείται από κυβερνήσεις.
Ξοδεύονται 20 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως
για την υπεραλίευση βιομηχανικής κλίμακας.
Τεράστια εργοστάσια ταξιδεύουν στις θάλασσες.
Δουλεύουν μέρα και νύχτα.
Πιο μακριά και πιο γρήγορα από ποτέ.
Πουθενά δεν απαγορεύεται.
Ούτε καν στην ανοιχτή θάλασσα.
Σειρές από αγκίστρια μήκους 80 χλμ.
τραβούν εκατομμύρια καρχαρίες κάθε χρόνο.
Έχουμε σκοτώσει τα δύο τρίτα των μεγάλων θηρευτών.
Τείχη από δίχτυα εκατοντάδων μέτρων αφήνουν λίγους επιζώντες.
Καρχαρίες και χελώνες επέζησαν από την εξαφάνιση των δεινοσαύρων.
Ίσως, όμως, να μην επιβιώσουν από αυτό.
Η αλλαγή είναι απλή.
Κάποτε ψαρεύαμε κοντά στην ακτή για να ταΐσουμε τις κοινότητες.
Τώρα ψαρεύουμε παντού συνέχεια.
Και έχω ζήσει αυτήν την αλλαγή.
Υπάρχουν ιστορίες από πριν 400 χρόνια
για παράκτια ύδατα με τόσα ψάρια που μετά βίας τα διέσχιζαν σκάφη.
Κανείς σήμερα δεν έχει γνωρίσει την αφθονία ενός άγριου ωκεανού.
Υπάρχουν πλέον λιγότερα ψάρια στη θάλασσα.
Όπου κι αν κοιτάξουμε, σε κάθε σημείο του ωκεανού, είναι προφανές.
Πολλές αποικίες πουλιών λιμοκτονούν και είναι στα πρόθυρα κατάρρευσης.
Κάθε χρόνο περισσότερες φωλιές ερημώνουν.
Είναι η ίδια ιστορία αλλαγής σε κάθε ωκεανό του κόσμου.
Παλιά δουλεύαμε αρμονικά με τον ωκεανό.
Μετά όλα άλλαξαν.
Ψαρεύουμε όπου κι οι τράτες.
Τις βλέπουμε πιο κοντά στην ακτή.
Παλιά τα δίχτυα μας ήταν γεμάτα.
Βλέπαμε διαφορετικά είδη ψαριών.
Σήμερα; Όχι.
Δεν υπάρχουν πια μεγάλα ψάρια.
Κυνηγάμε ακόμα και τα μικρά, επειδή δεν υπάρχουν ψάρια.
Τώρα πια, όταν ρίχνω δίχτυα, πιάνω πλαστικά.
Ακόμα και με πετονιά και αγκίστρι βγάζεις πλαστικό.
Βασιζόμαστε στα ψάρια.
Από εκεί βρίσκουμε τους πόρους
για να στηρίξουμε τα παιδιά και την οικογένειά μας.
Μας ανήκει.
Χωρίς τον ωκεανό, δεν υπάρχει κοινότητα.
Όταν οι τράτες πάρουν το τελευταίο ψάρι, η καρδιά μου θα σπάσει.
Τρία δισεκατομμύρια άνθρωποι βασίζονται στους ωκεανούς για τροφή.
Μα κάποιες πλούσιες χώρες στερούν από τις παραθαλάσσιες κοινότητες
την πηγή τροφής στην οποία βασίζονταν για χιλιετίες.
Αυτή είναι η σύγχρονη αποικιοκρατία στη θάλασσα.
Περίπου 400.000 βιομηχανικά σκάφη κυνηγούν σε κάθε γωνιά του ωκεανού.
Πουθενά δεν είναι πολύ μακριά ή πολύ βαθιά.
Ούτε τα πιο απομακρυσμένα μέρη του πλανήτη δεν είναι ασφαλή.
Σχεδόν όλα τα ζώα στην Ανταρκτική βασίζονται σε ένα είδος.
Ένα μικρό κόκκινο καρκινοειδές. Το κριλ της Ανταρκτικής.
Για τις φάλαινες, τα ψάρια και τους πιγκουίνους
τα κριλ είναι η πιο σημαντική πηγή τροφής στον νότιο ωκεανό.
Οι τράτες έχουν φτάσει στην Ανταρκτική.
Και ήρθαν και αυτές για τα κριλ.
Με τόσο λίγα ψάρια στον ωκεανό,
αναζητούν άλλα θηράματα στις πιο μακρινές γωνιές του κόσμου.
Αυτά είναι από τα μεγαλύτερα εργοστάσια στη θάλασσα.
Ρουφούν εκατοντάδες χιλιάδες τόνους κριλ σε τεράστια δίχτυα.
Τα επεξεργάζονται για ιχθυοτροφεία, συμπληρώματα διατροφής,
πλέον και για ζωοτροφές.
Όλα γίνονται στο πλοίο.
Πώς μπορεί η άγρια ζωή να ανταγωνιστεί κάτι τέτοιο;
Κάποιοι λένε ότι είναι βιώσιμο.
Αλλά ίσως και να αφαιρούμε τα θεμέλια ενός ολόκληρου οικοσυστήματος.
Αποστραγγίσαμε τη ζωή από τον ωκεανό.
Τώρα ο χρόνος σχεδόν τελείωσε.
Πράγματι, ο ωκεανός είναι σε τόσο κακή κατάσταση,
που θα μου ήταν δύσκολο να μη χάσω την ελπίδα
αν δεν υπήρχε η πιο σημαντική ανακάλυψη όλων.
Ο ωκεανός μπορεί να ανακάμψει πιο γρήγορα απ' όσο νομίζαμε.
Η ζωή μπορεί να επανέλθει.
Γιατί αν μείνει ήσυχος, όχι μόνο θα ανακάμψει,
αλλά θα ακμάσει πέρα από οτιδήποτε έχει δει ποτέ κανείς.
Μπορούμε να είμαστε βέβαιοι, γιατί συμβαίνει ήδη.
ΝΗΣΟΙ ΤΣΑΝΕΛ, ΗΠΑ
Για πάνω από 200 χρόνια, ψάρευαν εδώ με δίχτυα και παγίδες.
Αφού εξαφανίστηκαν οι θηρευτές, ο αριθμός των αχινών αυξήθηκε.
Τα δάση κελπιών μετατράπηκαν σε έναν άγονο κόσμο.
Δεν είχαν μείνει πολλά να πιάσουν και σταμάτησαν το ψάρεμα
σε ακτίνα 780 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Έγινε θαλάσσιο καταφύγιο ή αλλιώς ζώνη απαγόρευσης.
Όταν έγινε αυτό, οι θηρευτές άρχισαν να επανέρχονται.
Η ισορροπία αποκαταστάθηκε.
Μέσα σε πέντε χρόνια, τα δάση αναπτύχθηκαν και πάλι.
Και μαζί τους μια ακμάζουσα, γεμάτη ζωή κοινότητα.
Ασφαλή από το ψάρεμα, τα ζώα είχαν χρόνο να μεγαλώσουν.
Όσο μεγαλύτερος ο θηλυκός αγκαθωτός αστακός, τόσο περισσότερα αβγά κάνει.
Καθώς οι προνύμφες σκορπίζουν, ξεκινούν ένα ταξίδι στο άγνωστο.
Τα ρεύματα τις οδηγούν στη θάλασσα μακριά από την ασφάλεια του δάσους.
Οι προνύμφες του αστακού ταξιδεύουν χιλιάδες χιλιόμετρα,
διασχίζοντας ακόμα και διεθνή σύνορα.
Ταξιδεύουν για σχεδόν έναν χρόνο, μεγαλώνοντας στην πορεία.
Όσες επιζήσουν, επιστρέφουν στην ακτή για την ενήλικη ζωή τους.
Και όταν καταλήξουν κάπου, πιθανότατα
θα είναι εκτός της ζώνης απαγόρευσης.
Έτσι ο πληθυσμός των αστακών εξαπλώνεται σε απροστάτευτα νερά,
αναβιώνοντας την παγκόσμια αλιεία.
Αρχικά, δεν είχε καμία επίδραση.
Και μετά άρχισε η εξάπλωση.
Τελικά, εξελίχθηκε σε κάτι πολύ δύσκολο να το αγνοήσεις.
Μια μέρα, ψαρεύοντας στις παρυφές του καταφυγίου,
βγάλαμε την ψαριά της καριέρας μου.
Δεν έχω ξαναδεί τόσα πολλά. Θα σπάσει κάθε ρεκόρ.
Ήταν μια εκστατική στιγμή και μου άνοιξε τα μάτια.
Νομίζω ότι κάθε ψαράς που ξέρω θα αναγνωρίσει
ότι τα καταφύγια πιάνουν.
Είναι εκπληκτικό να βλέπεις την αφθονία των ειδών.
Υπάρχει λίγη μαγεία, αυτό είναι σίγουρο.
Η ζώνη απαγόρευσης κυριολεκτικά ξεχειλίζει από θαλάσσια ζωή.
Αν αφήσουμε τη φύση να πάρει τον δρόμο της, η θάλασσα θα σωθεί.
Τεράστιοι θηρευτές, που είχαν χαθεί για δεκαετίες, επέστρεψαν πάλι.
Ακόμα και το γιγάντιο μαύρο λαβράκι, που θεωρούνταν χαμένο για πάντα,
τώρα βρίσκει καταφύγιο στα φύλλα.
Τέτοια ανάκαμψη είναι εφικτή παντού.
Ακόμα και στην πιο υπεραλιευμένη περιοχή στη Γη.
ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ
Ο πληθυσμός των ψαριών στη Μεσόγειο έχει σχεδόν καταρρεύσει.
Το ένα τρίτο έχει ήδη χαθεί.
Ακόμα κι εδώ υπάρχει ελπίδα.
Όταν ιδρύθηκε ένα καταφύγιο έξω από τις ακτές της Γαλλίας
επανήλθε η ζωή.
Ακόμα και τα μεγαλύτερα ψάρια επανέρχονται.
Αυτό είναι το αποτέλεσμα του να προστατεύεις
λιγότερο από το 1% της Μεσογείου.
Αλλά αυτή είναι μόνο η αρχή.
Αν η προστασία ενός μικρού μέρους της θάλασσας έχει τέτοια επίδραση,
φανταστείτε το αποτέλεσμα αν αυτό γίνει σε πολύ μεγαλύτερες περιοχές.
Για πρώτη φορά σ' αυτόν τον αιώνα, δεν χρειάζεται να φανταστούμε,
μπορούμε να το δούμε με τα μάτια μας.
ΠΑΠΑΧΑΝΑΟΥΜΟΚΟΥΑΚΕΑ ΧΑΒΑΗ
Είναι ένα μέρος των προγόνων μας.
Το αποκαλούμε γουάο άκουα, βασίλειο των θεών.
Είναι η μεγαλύτερη προστατευόμενη περιοχή,
σε ξηρά ή θάλασσα, στον πλανήτη.
Οι ντόπιοι ψαράδες και οι γηραιοί ζήτησαν την προστασία του μέρους.
Αλλιώς δεν θα υπήρχαν μόλι, ούτε άλμπατρος Λεισάν.
Η πατρίδα τους είναι ο απέραντος Ειρηνικός Ωκεανός.
Επιβλέπουν τον ουρανό.
Βλέπουν περισσότερο τον πλανήτη από κάθε άλλο πλάσμα.
Αλλά εξαρτώνται από μικρές εκτάσεις γης για να αναπαραχθούν.
Έχοντας παράδοση στα ταξίδια
και στην παραδοσιακή πλοήγηση, τα παρατηρούσαμε με δέος.
Μέσα στα χρόνια, κάθε ζευγάρι αναπτύσσει τη δική του γλώσσα.
Χορεύοντας μαζί, επιβεβαιώνουν τον δεσμό τους.
Τα μόλι είναι τα μακροβιότερα γνωστά είδη πτηνών στον πλανήτη.
Είναι δύσκολο να το κοιτάξεις
και να μην αναρωτηθείς τι θα δει τα επόμενα 60 χρόνια.
Χάρη στο όραμα των γηραιών
και των Χαβανέζων ψαράδων, που μας ανέθεσαν
να φροντίσουμε καλύτερα αυτό το μέρος,
ενώ κινδύνευαν, έγιναν η μεγαλύτερη αποικία άλμπατρος στον κόσμο.
Σήμερα 14 εκατομμύρια θαλασσοπούλια επιστρέφουν ετησίως.
Είναι ένα πουχονούα, ένα καταφύγιο.
Είναι σημαντική η προστασία περιοχών για τα μεταναστευτικά είδη,
επειδή είναι ταξιδιώτες και χρειάζονται πολύ χώρο.
Έλεγαν ότι δεν γίνεται.
Όμως χάρη στα μέρη προστασίας,
ο τόνος μπορεί να αναπαραχθεί και να εξαπλωθεί σε γύρω περιοχές,
όπου ο πληθυσμός αυξήθηκε κατά 54%.
Το φαινόμενο της διάδοσης είναι βασική βιολογία.
Όταν ξεκινήσαμε να προστατεύουμε το σημερινό Παπαχαναουμοκουάκεα,
μας ρωτούσαν: "Από τι το προστατεύετε;"
Απαντούσαμε: "Λάθος ερώτηση.
Το θέμα είναι για ποιον και γιατί το προστατεύουμε".
Η προστασία του ωκεανού δεν είναι κατά της αλιείας.
Οι στόχοι της υγιούς αλιείας και της προστασίας είναι οι ίδιοι.
Περισσότερα ψάρια, μεγαλύτερη αφθονία και υγεία των ωκεανών.
Μέχρι τώρα, θεωρούσαμε ότι καμία περιοχή δεν θα ήταν αρκετά μεγάλη
για τα μεταναστευτικά είδη που διανύουν μεγάλες αποστάσεις.
Αυτό το μέρος διέλυσε αυτήν την εικασία.
Όταν δημιουργούμε ένα καταφύγιο στη στεριά,
προστατεύουμε κυρίως τη ζωή μέσα του.
Ανακαλύψαμε, όμως, πως όταν κάνεις το ίδιο στον ωκεανό,
η επίδραση των καταφυγίων εξαπλώνεται πέρα από τα όριά τους.
Η θάλασσα τριγύρω γεμίζει και πάλι ζωή.
Όπου κι αν δώσαμε χρόνο και χώρο στον ωκεανό,
επανήλθε γρήγορα και σε μεγαλύτερη κλίμακα απ' όσο είχαμε φανταστεί.
Και έχει τη δύναμη να πάει ακόμα πιο πέρα,
να αντιμετωπίσει τις μεγαλύτερες απειλές της εποχής μας.
Όταν τα κοράλλια υποφέρουν από τη ζέστη,
διώχνουν τα φυτά και γίνονται λευκά.
Στα γυρίσματα, η θερμοκρασία του ωκεανού ανέβηκε όσο ποτέ άλλοτε.
Ένα καταστροφικό κύμα καύσωνα ταξίδεψε σε όλο τον πλανήτη,
μεταμορφώνοντας τους μεγαλύτερους και πιο παγιωμένους τροπικούς υφάλους.
Απ' όσο ξέρουμε, αυτοί οι ύφαλοι δεν ήταν ποτέ έτσι.
ΚΑΡΑΪΒΙΚΗ
Τα κοράλλια Έλκχορν στην Καραϊβική
ήταν από τα τελευταία.
ΜΑΛΔΙΒΕΣ
Πιθανόν να είμαστε μάρτυρες
της εξαφάνισης ειδών μπροστά στα μάτια μας.
ΜΕΓΑΛΟΣ ΚΟΡΑΛΛΙΟΓΕΝΗΣ ΥΦΑΛΟΣ
Ήταν το μεγαλύτερο φαινόμενο μαζικής λεύκανσης στην καταγεγραμμένη ιστορία.
Όταν συνεχίζεται η υπερθέρμανση, τα κοράλλια δεν ανακάμπτουν ποτέ.
Πνίγονται από άλγη και πεθαίνουν.
Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι αναμένεται να εξαφανιστούν τα επόμενα 30 χρόνια.
Θα μπορούσες να συγχωρεθείς αν σκεφτόσουν ότι δεν υπάρχει ελπίδα.
Κι όμως, υπάρχει.
Μόλις σε λίγα μέρη,
η προστασία από την αλιεία επέτρεψε στα ψάρια γκρέιζερ να ευδοκιμήσουν.
Κρατούν την άλγη υπό έλεγχο και έτσι τα κοράλλια ανακάμπτουν.
Αυτά είναι μικρά κοράλλια, μια νέα ζωή που αναδύεται από τα συντρίμμια.
Σε κάποια μέρη, ολόκληροι ύφαλοι έχουν επανέλθει.
Η προστασία από την αλιεία τούς έκανε τους πιο ανθεκτικούς στον πλανήτη.
ΚΙΡΙΜΠΑΤΙ
Αυτή είναι η δύναμη της προστασίας.
Είναι η ίδια ιστορία σε κάθε ωκεανό του κόσμου.
Αν σας ρωτούσα τι ποσοστό του ωκεανού προστατεύεται, τι θα λέγατε;
Είκοσι τοις εκατό; Τουλάχιστον δέκα σίγουρα.
Η απάντηση είναι λιγότερο από τρία τοις εκατό,
ουσιαστικά τίποτα.
Πολλές από τις προστατευόμενες περιοχές υποφέρουν
από καταστροφικές μορφές αλιείας και μετά βίας είναι ασφαλείς.
Για να σωθεί από την κατάρρευση,
πρέπει να προστατεύσουμε τουλάχιστον το ένα τρίτο.
Θα πρέπει, ως επί το πλείστον, να γίνει κατά μήκος των ακτών μας.
Κι η περιοχή που θα επιλέξουμε πρέπει να περιλαμβάνει την πηγή ζωής
των ωκεανών. Τα θαλάσσια βουνά.
Αν μπορούμε να προστατέψουμε περιοχές στη στεριά, όπου οι άνθρωποι
ζουν και δραστηριοποιούνται, τότε μπορούμε και στη θάλασσα.
Η αποκατάσταση του ωκεανού είναι για όλους στη Γη.
Έχουμε την ευκαιρία να προστατέψουμε
το κλίμα μας, την τροφή μας, το σπίτι μας.
Καταγράφω τη φύση όλη μου τη ζωή
και δεν μπορώ να θυμηθώ πιο συναρπαστική ευκαιρία για εμάς.
Ίσως είναι η στιγμή της αλλαγής.
Σχεδόν όλες οι χώρες στη Γη συμφώνησαν γραπτώς
να επιτύχουν να προστατεύσουν το ένα τρίτο του ωκεανού.
Μαζί αντιμετωπίζουμε την πρόκληση να τα καταφέρουμε.
Χωρίς τον ωκεανό δεν θα υπήρχαμε.
Ο πλανήτης θα συνεχίσει. Το ερώτημα είναι αν εμείς θα συμμετέχουμε.
Μ' αρέσει να συγκρίνω την αλιεία με μια μηλιά στην αυλή.
Θες να μαζέψεις όλα σου τα μήλα σε μία μέρα;
Όχι, θες να βγεις και να μαζέψεις μερικά.
Να πάρεις ό,τι χρειάζεσαι.
Δεν λέω να μην πιάνουμε και να μην τρώμε ψάρια.
Και οι ψαράδες πρέπει να ζήσουν.
Αλλά δεν θα έπρεπε να μπορούν να το κάνουν
με τρόπο που καταστρέφει τα πάντα.
Η κοινότητά μας επιβιώνει χάρη στον ωκεανό.
Ο ωκεανός δίνει ζωή. Δίνει ζωή.
Η επιτυχία σε παγκόσμια κλίμακα είναι εφικτή. Το έχω ξαναδεί.
Το μοτίβο ήταν οικείο.
Με τη βιομηχανοποίηση της φαλαινοθηρίας,
χρειάστηκαν μόλις 100 χρόνια,
μέχρι που σχεδόν όλα τα είδη έφτασαν στα όρια της εξαφάνισης.
Οι γαλάζιες, οι μεγαλύτερες απ' όλες, κυνηγήθηκαν μέχρι που έμεινε μόνο 1%.
Θυμάμαι να σκέφτομαι ότι αυτό ήταν, δεν υπήρχε επιστροφή.
Είχαμε χάσει τις μεγάλες φάλαινες.
Τελικά, οι νομοθέτες απαγόρευσαν τη φαλαινοθηρία μετά από πίεση.
Αυτό που ακολούθησε δεν το περίμενε κανείς.
Οι μεγάπτερες στον νότιο Ατλαντικό τριπλασιάστηκαν σε δέκα χρόνια.
Σκηνές σαν αυτές με τις πτεροφάλαινες στην Ανταρκτική
ήταν αφάνταστες πριν από 50 χρόνια.
Ακόμα και ο μεγαλύτερος θαλάσσιος γίγαντας, η γαλάζια φάλαινα,
κυνηγημένη στα όρια της εξαφάνισης, έχει αρχίσει να επιστρέφει.
Δεν φανταζόμουν ποτέ ότι μετά από μία δεκαετία απαγόρευσης της φαλαινοθηρίας
θα συναντούσα κι εγώ μία.
Βλέπω την ουρά της κάτω από το σκάφος μου εδώ. Και ανεβαίνει!
Εκεί!
Μόνο στη θάλασσα βλέπεις τόσο τεράστια μεγέθη
όσο αυτό το υπέροχο πλάσμα.
Τώρα δημιουργούμε μια νέα σχέση με αυτά τα ευγενικά πλάσματα.
Μια γαλάζια φάλαινα που γεννιέται σήμερα
μπορεί να ζήσει για πάνω από εκατό χρόνια.
Αν προσπαθήσουμε να σώσουμε το σπίτι της, όπως κάναμε
για να σώσουμε το είδος της,
τότε θα έχει μια αξιοσημείωτη επάνοδο.
Σε όλη μου τη ζωή, είμαστε σε ένα ταξίδι ωκεάνιας ανακάλυψης.
Και τι ταξίδι ήταν αυτό.
Όταν πρωτοείδα τη θάλασσα ως παιδί,
τη θεωρούσαν μια απέραντη άγρια φύση που έπρεπε να δαμαστεί
και να τιθασευτεί για το καλό της ανθρωπότητας.
Τώρα, προς το τέλος της ζωής μου, ξέρουμε ότι ισχύει το αντίθετο.
Ελπίζω να μπορέσουμε όλοι να δούμε τον ωκεανό,
όχι ως ένα μέρος σκοτεινό και μακρινό, άσχετο με τη ζωή μας στη στεριά,
αλλά ως την ψυχή του σπιτιού μας.
Τίποτα δεν είναι πιο σημαντικό.
Αν σώσουμε τη θάλασσα,
θα σώσουμε και τον κόσμο.
Η ΤΑΙΝΙΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ ΤΟ 2025, ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΤΟΥ ΩΚΕΑΝΟΥ.
ΟΙ ΧΩΡΕΣ ΟΛΟΥ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΔΕΣΜΕΥΤΗΚΑΝ
ΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΟΥΝ ΤΟ 30% ΤΟΥ ΩΚΕΑΝΟΥ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2030.
ΕΙΝΑΙ ΕΥΘΥΝΗ ΟΛΩΝ ΜΑΣ ΝΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΟΥΜΕ ΟΤΙ ΑΥΤΟ ΘΑ ΣΥΜΒΕΙ.
Απόδοση: Νικόλαος Κωνσταντινίδης